کاربرد نقد روانشناختی در تحلیل داستان های عربی پایه هفتم جهت تقویت مهارت های پرسشگری خلّاق و هوش های چندگانه دانش آموزان
کد مقاله : 1000-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
علی خالقی *
استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش زبان عربی در مدارس ایران اغلب به ترجمه و قواعد محدود شده و از ظرفیت متون داستانی برای پرورش مهارت‌های شناختی و عاطفی دانش‌آموزان غفلت شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکردی کاربردی، به بررسی کاربست نقد روانشناختی در تحلیل داستان‌های کتاب عربی پایه هفتم پرداخته تا نقش آن را در تقویت پرسشگری خلّاق و شکوفایی هوش‌های چندگانه گاردنر نشان دهد. دو داستان «الأسرة الناجحة» و «زینة الباطن» به عنوان نمونه، با تأکید بر انگیزه‌ها، تعارضات درونی و تحول شخصیت‌ها تحلیل شدند و برای هر یک از نه گانه هوش (کلامی، منطقی، فضایی، موسیقایی، حرکتی، درون‌فردی، میان‌فردی، طبیعت‌گرا و هستی‌شناختی) پرسش‌های خلّاق و فعالیت‌های پیشنهادی طراحی گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که این داستان‌ها علیرغم سادگی زبانی، لایه‌های روانشناختی عمیقی دارند و می‌توانند پرسش‌گری را از سطح حافظه‌محور به سطوح تأملی و نقادانه ارتقا دهند. همچنین طراحی فعالیت‌های چندحسی، امکان درگیری همزمان هوش‌های متنوع را فراهم کرده و نقش معلم را از انتقال‌دهنده به تسهیل‌گر تغییر می‌دهد. این رویکرد نه تنها انگیزه یادگیری زبان عربی را افزایش می‌دهد، بلکه به پرورش خودآگاهی، همدلی و مهارت‌های زندگی در دانش‌آموزان کمک می‌کند. در نهایت، نقد روانشناختی در آموزش عربی نه یک تکنیک حاشیه‌ای، بلکه تغییر پارادایمی است که درس عربی را به کارگاهی برای انسان‌شناسی و تربیت نسلی پرسشگر و خلّاق تبدیل می‌کند.
کلیدواژه ها
نقد روانشناختی، داستان، عربی، دانش آموز، پرسشگری، هوش گاردنر، پایه هفتم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی