| بازاندیشی در جایگاه ترجمه در آموزش زبان عربی مدارس ایران: از آموزش محصول به آموزش فرایند |
| کد مقاله : 1013-ARCONF6 (R1) |
| نویسندگان |
|
حبیب کشاورز * دانشگاه سمنان |
| چکیده مقاله |
| ترجمه همواره یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در آموزش زبان خارجی بوده است. در حالی که برخی رویکردها آن را ابزار اصلی آموزش زبان می‌دانند، رویکردهای ارتباطی و تک‌زبانه، استفاده از آن را عاملی بازدارنده در یادگیری زبان تلقی کرده‌اند. با این حال، پژوهش‌های دو دهه اخیر نشان می‌دهد که مسئله اصلی، استفاده یا عدم استفاده از ترجمه نیست، بلکه چگونگی به‌کارگیری آن در فرایند آموزش زبان است. این مسئله در آموزش زبان عربی در مدارس ایران اهمیت بیشتری می‌یابد؛ زیرا ترجمه همچنان یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های آموزشی است، اما غالباً به صورت محصول‌محور، مبتنی بر حفظ ترجمه و آموزش قواعد به کار می‌رود و کمتر در خدمت تقویت مهارت‌های زبانی از جمله خواندن و نوشتن قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی، ابتدا جایگاه ترجمه را در مهم‌ترین رویکردهای آموزش زبان خارجی و دیدگاه‌های مطالعات ترجمه بررسی می‌کند، سپس با تحلیل ویژگی‌های آموزش زبان عربی در مدارس ایران، میان «آموزش ترجمه» و «استفاده آموزشی از ترجمه» تمایز قائل می‌شود. بر اساس یافته‌های پژوهش، ترجمه زمانی می‌تواند به یادگیری زبان کمک کند که به عنوان ابزاری آموزشی و در قالب فرایندی مرحله‌مند شامل فهم متن، تحلیل زبانی، انتخاب راهبرد، تولید ترجمه، بازنگری و ارزشیابی به کار گرفته شود، نه صرفاً به عنوان محصولی برای حفظ و بازتولید. در پایان، الگویی فرایندمحور برای استفاده از ترجمه در آموزش زبان عربی پیشنهاد می‌شود که می‌تواند مبنایی برای طراحی فعالیت‌های آموزشی و ارزشیابی مبتنی بر یادگیری زبان باشد. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش زبان عربی، آموزش ترجمه، ترجمه آموزشی، فرایند ترجمه، آموزش فرایندمحور، ارزشیابی، مدارس ایران. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
