| نقش روساخت‌های بلاغی خطبه‌های نهج‌البلاغه در تقویت زبان عربی (بررسی موردی: وجوه کاربردی «لا») |
| کد مقاله : 1015-ARCONF6 |
| نویسندگان |
|
سید مرتضی صباغ جعفری *1، أعظم شمس الدینی2، زهرا دهنوی پاریزی3 1گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه ولی عصر (عج)، رفسنجان، ایران 2گروه زبان وادبیات عربی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه ولی عصر (عج)، رفسنجان، ایران 3دبیر عربی، آموزش و پرورش، سیرجان، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر به بررسی وجوه کاربردی «لا» در خطبه‌های نهج‌البلاغه و نقش روساخت‌های بلاغی برآمده از آن در تقویت زبان عربی می‌پردازد. هدف از این مطالعه، استخراج تمامی موارد کاربرد «لا» در خطبه‌ها، طبقه‌بندی آن بر اساس تقسیم‌بندی نحویان (ناهیه، نافیه با فعل مضارع و ماضی، نفی جنس، شبیه به لیس، و زائد)، و تحلیل صرفی-نحوی و بلاغی هر یک از این انواع بوده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر استقرای کامل خطبه‌های نهج‌البلاغه است. یافته‌ها نشان می‌دهد که «لا»ی نافیه با فعل مضارع با ۶۲۵ مورد، پربسامدترین نوع است و نسبت کاربرد فعل امر به فعل نهی، ۵ به ۱ می‌باشد که بیانگر رویکرد تربیتی امام (ع) مبتنی بر بنیان‌سازی ایجابی است. تحلیل‌ها همچنین نشان می‌دهد که امام (ع) با به‌کارگیری ساختارهایی مانند تکرار پیاپی «لا»ی نافیه برای تنزیه الهی، ترکیب «نفی جنس + استثنا» برای تثبیت توحید، و زنجیره‌های نفی در توصیف کمال دین، الگوهای بیانی نوینی در زبان عربی ایجاد کرده‌اند. این مطالعه با ارائه یک طبقه‌بندی دقیق از کارکردهای «لا» و تحلیل نقش آن در توسعه ظرفیت‌های بیانی زبان عربی، نشان می‌دهد که روساخت‌های بلاغی نهج‌البلاغه تنها ابزاری برای انتقال معنا نیستند، بلکه خود به گسترش امکانات نحوی و بلاغی زبان عربی انجامیده‌اند. |
| کلیدواژه ها |
| حرف «لا»، نفی جنس، فعل نهی. نهج‌البلاغه. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
