| بررسی حرف «لام»، حرف «انّ» و «مفعول له» در بیان تعلیل احکام نکاح و طلاق در روایات |
| کد مقاله : 1018-ARCONF6 (R1) |
| نویسندگان |
|
ابوالفضل علیشاهی قلعه جوقی *1، منصوره دبیرزاده2، بی بی زینب حسینی3 1دانشیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 2دانش‌آموخته کارشناسی ارشد الهیات، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 3دانشیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| استنباط ملاک و علت در کنار استنباط حکم، یکی از وظایف دانش فقه است و شاخت علل احکام مشعلی فروزان برای فهم نصوص شرعی و دستیابی به احکام شرع است. لازمه این امر مهم، شناخت دقیق و صحیح علت احکام شرعی بوده که در عین حال کاری بس دشوار است. در این راستا، پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی اسنادی، به بررسی این موضوع پرداخته است. به این ترتیب که پس از بررسی روایات فقهی مرتبط با بخش نکاح و طلاق از ابواب فقهی، اسلوب‌های تعلیل در آنها مشخص گردیده، سپس با تبیین شیوه فقیهان در استنباط این احکام، به تحلیل نظرات آنان درباره تعلیل‌های مذکور و تسرّی یا عدم تسرّی آنها در موارد مشابه پرداخته شده است. در این پژوهش پس از تبیین مفهوم علت و مفاهیم مشابه، به این نتیجه دست یافته شد که بیشترین ادوات به کار رفته در زبان عربی در روایات مرتبط با نکاح و طلاق، حرف «لام»، «انّ» و «مفعول له» است که اهل بیت علیهم السلام برای بیان علت و فلسفه احکام از آنها کمک گرفته‌اند. نکته دیگری که در این پژوهش به آن دست یافته شد این است که اختلاف نظر در برخی از احکام شرعی مرتبط با نکاح و طلاق در بین فقیهان، زاییده برداشت متفاوت آنان از علت یا حکمت است به این بیان که برخی، وصف ذکر شده در روایات را از باب علت و قابل تسری به موارد مشابه دانسته‌اند و برخی دیگر چنین دیدگاهی ندارند. |
| کلیدواژه ها |
| زبان عربی، اسلوب تعلیل، حرف لام، حرف انّ، مفعول له، احکام شرعی، نکاح و طلاق. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
