بررسی اثربخشی راهبردهای تدریس فعال بر یادگیری فعل مضارع و مشارکت دانش‌آموزان در درس عربی: یک اقدام‌پژوهی
کد مقاله : 1044-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
مهدیه جعفری ندوشن *
گروه آموزش زبان و ادبیات و علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش زبان عربی در دوره متوسطه اول با چالش‌های متعددی همراه است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها ضعف دانش‌آموزان در یادگیری قواعد، به‌ویژه صرف افعال، است. این ضعف نه‌تنها یادگیری مبحث فعل مضارع را با دشواری مواجه می‌کند، بلکه بر درک سایر ساختارهای صرفی و نحوی زبان عربی نیز تأثیر منفی می‌گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی راهبردهای تدریس فعال بر یادگیری فعل مضارع و افزایش مشارکت دانش‌آموزان در درس عربی انجام شد. پژوهش از نوع اقدام‌پژوهی و بر اساس چرخه شناسایی مسئله، طراحی راهکار، اجرا، مشاهده و بازاندیشی انجام گرفت. جامعه پژوهش، دانش‌آموزان پایه نهم کلاس ۹۰۳ دبیرستان دخترانه شهیدان شیخداد یزد بودند. داده‌ها از طریق مشاهده مستقیم، مصاحبه با دبیر و دانش‌آموزان، آزمون‌های پیش و پس از مداخله و بررسی عملکرد دانش‌آموزان در ارزشیابی مستمر گردآوری شد. راهکارهای آموزشی شامل استفاده از پاورپوینت تصویری، بازی‌های آموزشی گروهی، شعرهای آموزشی، رقابت‌های کلاسی و یادگیری مشارکتی بود. یافته‌ها نشان داد میانگین نمرات دانش‌آموزان از ۱۳ در آزمون اولیه به ۱۷ در آزمون پایانی افزایش یافت. همچنین شواهد کیفی حاصل از مشاهده کلاس، مصاحبه‌ها و عملکرد دانش‌آموزان بیانگر افزایش انگیزه، مشارکت فعال، اعتمادبه‌نفس و درک عمیق‌تر دانش‌آموزان از صیغه‌ها و صرف فعل مضارع بود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری راهبردهای تدریس فعال و مشارکتی می‌تواند ضمن ارتقای یادگیری قواعد زبان عربی، نگرش دانش‌آموزان نسبت به این درس را نیز بهبود بخشد. ازاین‌رو، بهره‌گیری از روش‌های نوین تدریس در آموزش قواعد زبان عربی به معلمان این حوزه پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
آموزش زبان عربی، راهبردهای تدریس فعال، یادگیری مشارکتی، فعل مضارع، اقدام‌پژوهی، مشارکت دانش‌آموزان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی