تبیین اهمیت و جایگاه زبان عربی در نظام آموزش و پرورش: تحلیلی بر پایه چارچوب دانش آموزش محتوا (PCK)
کد مقاله : 1049-ARCONF6 (R2)
نویسندگان
داود شیروانی *1، محمد فقیری2
1استادیار گروه عربی دانشگاه فرهنگیان تهران
2عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
آموزش زبان عربی در نظام آموزش و پرورش کشورهای مسلمان، به دلیل پیوند آن با فهم قرآن کریم، متون اصیل اسلامی، میراث علمی و فرهنگی اسلام و تحقق اهداف هویتی، فرهنگی و تربیتی، جایگاهی فراتر از آموزش یک زبان خارجی دارد. بررسی منابع تخصصی عربی نشان می‌دهد که این زبان، افزون بر کارکرد دینی، دارای ابعاد آموزشی، شناختی، فرهنگی، ارتباطی و تربیتی گسترده‌ای است؛ بااین‌حال، این کارکردها کمتر در قالب چارچوبی نظری و منسجم برای تبیین ضرورت آموزش زبان عربی بررسی شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین اهمیت و جایگاه آموزش زبان عربی در تعلیم و تربیت، با تأکید بر ایران و بر پایه چارچوب دانش آموزش محتوا (PCK)، با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، اسناد آموزشی و آثار پژوهشگران داخلی و خارجی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضرورت آموزش زبان عربی تنها به فهم منابع دینی محدود نیست، بلکه این زبان در تقویت هویت اسلامی، انتقال ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی، توسعه مهارت‌های زبانی، ارتقای توانایی‌های شناختی و ارتباطی و پرورش تفکر تحلیلی نقش مؤثری دارد. همچنین، تحلیل این کارکردها در چارچوب PCK نشان می‌دهد که تحقق اهداف آموزش عربی مستلزم برخورداری معلمان از دانش تخصصی، توانایی بازنمایی مؤثر محتوا، شناخت ویژگی‌های یادگیرندگان، انتخاب راهبردهای تدریس متناسب و طراحی فعالیت‌های یادگیری هدفمند است. بر این اساس، PCK می‌تواند چارچوبی نظری برای تبیین ضرورت آموزش زبان عربی، بازنگری در رویکردهای آموزشی و ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان این زبان فراهم کند.
کلیدواژه ها
آموزش زبان عربی، دانش آموزش محتوا (PCK)، نظام آموزش و پرورش، کشورهای اسلامی، تربیت معلم.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر