ادبیات به‌مثابه ابزار آموزش زبان عربی؛ چالش‌ها و راهکارهای آموزشی
کد مقاله : 1074-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
فاطمه رضایی *
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان تهران
چکیده مقاله
ادبیات، افزون بر برخورداری از ارزش‌های زیبایی‌شناختی و فرهنگی، یکی از غنی‌ترین بسترهای کاربرد زبان در موقعیت‌های معنادار است و از این ظرفیت برخوردار است که در آموزش زبان عربی به‌عنوان ابزاری برای تقویت توانش زبانی، ارتباطی و فرهنگی زبان‌آموزان به کار گرفته شود. با وجود این ظرفیت، بهره‌گیری آموزشی از متون ادبی با چالش‌هایی همچون پیچیدگی زبانی و معنایی متن، فاصله فرهنگی، دشواری تناسب متن با سطح و نیاز زبان‌آموز و غلبه شیوه‌های سنتی ترجمه و تحلیل دستوری مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ظرفیت‌های آموزشی ادبیات در آموزش زبان عربی، شناسایی مهم‌ترین چالش‌های بهره‌گیری از متن ادبی و ارائه راهکار و الگویی کاربردی برای استفاده مؤثر از آن انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه و تحلیل منابع و پژوهش‌های مرتبط با آموزش ادبیات عربی به غیربومیان است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کارآمدی متن ادبی در آموزش زبان، نه به حضور صرف آن در برنامه درسی، بلکه به تناسب میان ویژگی‌های متن، سطح و نیاز زبان‌آموز، اهداف آموزشی و شیوه تدریس وابسته است. بر اساس یافته‌ها، انتخاب هدفمند و سطح‌بندی متن، زمینه‌سازی زبانی و فرهنگی، خوانش فعال، تحلیل گزینشی عناصر زبانی و ادبی، تبدیل متن به محرک فعالیت‌های ارتباطی و تولیدی و ارزشیابی و انتقال آموخته‌ها، از مهم‌ترین الزامات بهره‌گیری آموزشی از ادبیات است.
کلیدواژه ها
: ادبیات عربی، آموزش زبان عربی، متن ادبی، آموزش زبان به غیربومیان، آموزش ادبیات، رویکرد تلفیقی، شایستگی بینافرهنگی.
وضعیت: پذیرفته شده