تحلیل نشانه‌شناختی مقامه‌ دیناریه‌ بدیع الزمان همدانی بر مبنای نظریه‌ی ریفاتر
کد مقاله : 1078-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
محمد صالح شریفی *1، محمد شیخ2، عبدالواحد کرد راجی3، علی نسب محمد مقامی3
1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه سیستان و بلوچستان- زاهدان- ایران
2دانشیار گروه عربی دانشگاه سیستان و بلوچستان
3دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه سیستان و بلوچستان
چکیده مقاله
پژوهش حاضر به تحلیل نشانه‌شناختی مقامه‌ی دیناریه بدیع‌الزمان همدانی بر پایه الگوی مایکل ریفاتر می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش، تبیین چگونگی تولید معنا و جابه‌جایی کانون ارزش در متنی است که در خوانش اکتشافی، بر محور دینار و مناسبات اقتصادی سامان یافته است. تحلیل متن بر اساس مؤلفه‌های اصلی نظریه ریفاتر، شامل خوانش اکتشافی و پس‌کنشانه، نادستوری‌ها، انباشت‌ها، منظومه‌های توصیفی، هیپوگرام و ماتریس معنایی، نشان می‌دهد که انسجام معنایی سطحی متن، که بر محور مال و کنش اقتصادی استوار است، در مواجهه با نادستوری‌های زبانی، بلاغی و گفتمانی کارآمدی خود را از دست می‌دهد و خوانش پس‌کنشانه لایه‌های ژرف‌تر معنا را آشکار می‌سازد. همچنین، تحلیل انباشت‌های نشانه‌ای بیانگر آن است که متن به‌تدریج کانون ارزش را از «دینار» به «زبان» منتقل می‌کند؛ به‌گونه‌ای که کنش اقتصادی روایت در ژرف‌ساخت متن به کنشی زبانی بازتعریف می‌شود. در نهایت، تحلیل هیپوگرام و ماتریس معنایی نشان می‌دهد که زبان، کانون اصلی تولید معنا و سازمان‌دهی نظام ارزشی مقامه است و تمامی عناصر متن در جهت تثبیت این هسته معنایی عمل می‌کنند.
کلیدواژه ها
مقامه‌دیناریه، بدیع‌الزمان همدانی، مایکل ریفاتر، نشانه‌شناختی، ماتریس معنایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی