پویایی معنا در گفتمان آموزشی کتاب عربی پایه دهم انسانی بر اساس نشانه‌معناشناسی پساگریماسی(مطالعه موردی: گفتمان کنشی در 5 درس اول)
کد مقاله : 1079-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
فاطمه تنها *1، سید علی عدالتی نسب2
1عضو هیأت علمی گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان. تهران- ایران.
2عضو هیأت علمی گروه آموزش زبان و ادبیات عربی دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران
چکیده مقاله
گریماس با ارائه الگوی عاملی شش نقش کنشی شامل سوژه، مفعول، فرستنده، گیرنده، یاری‌گر و بازدارنده و نظریه برنامه روایی، نشان داد که معنا در نظام کنشی چگونه از طریق زنجیره‌ای از کنش‌ها و در تعامل عاملان گفتمانی شکل می‌گیرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی پویایی معنا در گفتمان آموزشی کتاب عربی پایه دهم انسانی، بر اساس رویکرد نشانه‌معناشناسی پساگریماسی و با تمرکز بر گفتمان کنشی انجام می‌شود. نشانه‌معناشناسی گریماسی ، به‌ویژه در کاربست آن در حوزه آموزش، این امکان را فراهم می‌آورد که فرایند تولید معنا نه به‌عنوان امری ایستا و ازپیش‌تعیین‌شده، بلکه به‌مثابه یک برنامه روایی پویا در نظر گرفته شود که در آن کنشگران گفتمانی در تعامل با یکدیگر معنا را خلق و دگرگون می‌سازند. به عبارت دیگر این پژوهش در پی آن است که نشان دهد چگونه معنا در گفتمان آموزشی، به‌ویژه در بخش‌های کنشی کتاب، از طریق الگوی عاملی گرماس و نظام‌های وجهی همچون خواستن، توانستن، دانستن و باید دچار سیالیت و تحول می‌شود. نتایج حاصل از بررسی بررسی دقیق کتاب نشان می‌دهد که گفتمان کنشی غالب در آن از نوع گفتمان کنشی غیرتعاملی و ازپیش‌تعیین‌شده است. در اکثر دروس، دانش‌آموز صرفاً مشاهده‌گر یا گیرنده‌ی پیام است و کنش‌های اصلی توسط شخصیت‌های دیگر انجام می‌شود. پیشنهاد می‌شود برای تحقق پویایی معنا در گفتمان آموزشی کتاب‌های درسی عربی، دانش‌آموز به‌عنوان سوژه‌ی کنشگر وارد گفتمان شود و در تولید معنا نقش فعال ایفا کند.
کلیدواژه ها
گفتمان آموزشی، نشانه معناشناسی پسا گریماسی، گفتمان کنشی، کتاب عربی دهم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی