| تحلیل مؤلفه‌های خودمختاری، شایستگی و ارتباط در متن بر اساس نظریه خودتعیین‌گری دسی و رایان؛ (مطالعه موردی: درس پنجم عربی یازدهم مشترک) |
| کد مقاله : 1091-ARCONF6 (R2) |
| نویسندگان |
|
هدایت الله تقی زاده *1، سعید ولایتی2 1دانشیار گروه آموزش زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889 -14665 تهران،ایران
Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Farhangian University, P.O. Box 889-14665, Tehran, Iran 2دبیر عربی، آموزش و پرورش، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان بازنمایی مؤلفه‌های «خودمختاری، شایستگی و ارتباط» مبتنی بر نظریۀ خودتعیین‌گری دسی و رایان، در درس پنجم از کتاب عربی، زبان قرآن (۲) پایه یازدهم متوسطه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت‌دار صورت گرفته است. جامعۀ پژوهش، تمامی عناصر آموزشی درس مذکور شامل متن درسی، تصاویر، تمرین‌ها و فعالیت‌ها و نمونه برابر با کل جامعه (سرشماری) در نظر گرفته شد. ابزار گردآوری داده‌ها، سیاهه تحلیل محتوای محقق‌ساخته است که بر اساس سه مؤلفه اصلی نظریه و با ۲1 گویه عملیاتی شامل ۷ گویه برای خودمختاری، 7 گویه برای شایستگی و ۷ گویه برای ارتباط تدوین گردید. روایی محتوایی ابزار با استفاده از روش نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) توسط ۵ نفر از متخصصان حوزهی روان‌شناسی تربیتی و عربی تأیید شد و پایایی آن نیز از طریق توافق بین دو کدگذار (با ضریب توافق 86%) حاصل گردید. فرایند کدگذاری در دو سطح باز و محوری انجام شد و واحد تحلیل، مضامین و جملات موجود در هر بخش از درس بود. یافته‌ها نشان می‌دهد که از مجموع ۴۷ واحد معنایی (تکلیف/ عبارت/ فعالیت) شناسایی‌شده، مؤلفۀ خودمختاری با ۹ مورد (19%)، مؤلفۀ ارتباط با ۱۱ مورد (23%) و مؤلفۀ شایستگی با ۲۷ مورد (%58) بیشترین بسامد را به خود اختصاص داده است. بنابراین، توزیع مؤلفه‌ها در محتوای درس ناهمگون است و مؤلفۀ شایستگی به‌طور چشمگیری بر دو مؤلفۀ دیگر برتری دارد، درحالی‌که خودمختاری و ارتباط از جایگاه کم‌رنگ‌تری برخوردارند. |
| کلیدواژه ها |
| نظریۀ خودتعیین‌گری، تحلیل محتوا، خودمختاری، شایستگی، ارتباط، کتاب درسی عربی یازدهم مشترک. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
