| «طراحی الگوی آموزش زبان عربی مبتنی بر آیات‌الاحکام با رویکرد تحلیل نحوی-بلاغی جهت ارتقای درک دلالت‌های فقهی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه» |
| کد مقاله : 1094-ARCONF6 (R1) |
| نویسندگان |
|
قاسم محمدزاده * گروه آموزش الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی آموزشی برای تلفیق تحلیل نحوی ـ بلاغی آیات‌الاحکام با آموزش مقدماتی فرایند فهم دلالت‌های فقهی در درس زبان عربی انجام شد. مسئله اصلی، فقدان الگویی منسجم برای بهره‌گیری آموزشی از آیات‌الاحکام به‌منظور پیوند دادن آموزش قواعد عربی با فهم هدایت‌شده دلالت‌های دینی و فقهی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر طراحی مفهومی است. داده‌ها از طریق مطالعه و تحلیل منابع مرتبط با آموزش زبان عربی، دانش‌آموزش محتوا، یادگیری معنادار، تفسیر قرآن، علوم بلاغی و اصول فقه گردآوری و بر اساس مؤلفه‌های مشترک آن‌ها تحلیل شد.یافته‌ها به طراحی الگویی شش‌مرحله‌ای با عنوان «فهم زبانی ـ معنایی ـ فقهی هدایت‌شده» انجامید که شامل: 1) انگیزش و زمینه‌سازی، 2) فهم واژگانی و ترجمه هدایت‌شده، 3) تحلیل صرفی ـ نحوی، 4) تحلیل بلاغی و معنایی، 5) فهم مقدماتی مفهوم فقهی با اتکا به منابع معتبر و 6) تعمیم و ارزشیابی است. الگو بر تقدم فهم زبانی بر دریافت مفهومی، سطح‌بندی آیات و فعالیت‌ها، مشارکت فعال دانش‌آموز و پرهیز از استنباط مستقل یا اجتهادنمایی تأکید دارد. تحلیل مؤلفه‌های الگو نشان داد که آیات‌الاحکامِ کوتاه و متناسب با سطح تحصیلی، قابلیت مناسبی برای آموزش کاربردی ساختارهای صرفی، نحوی و بلاغی و نیز تقویت فهم متن قرآنی دارند. الگوی پیشنهادی می‌تواند به یادگیری معنادار قواعد عربی، افزایش مشارکت دانش‌آموزان، تقویت سواد قرآنی و دقت بیشتر در فهم اولیه دلالت‌های فقهی کمک کند. اعتبارسنجی میدانی الگو و سنجش اثربخشی آن در کلاس‌های درس، برای پژوهش‌های آینده پیشنهاد می‌شود. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش زبان عربی، آیات‌الاحکام، تحلیل نحوی، بلاغت قرآن، فهم فقهی، یادگیری معنادار، دانش‌آموز |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
