طراحی و اعتباریابی الگوی تدریس تلفیقی محتوای معارف اسلامی و قواعد زبان عربی در چارچوب دانش آموزش محتوا (PCK)
کد مقاله : 1096-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
Masoud Emrany *
گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی تدریس تلفیقی محتوای معارف اسلامی و قواعد زبان عربی در چارچوب دانش آموزش محتوا (PCK) انجام شده است. زبان عربی به‌عنوان زبان قرآن و متون دینی، پیوندی ناگسستنی با معارف اسلامی دارد؛ با این حال، این دو درس در نظام آموزشی ایران غالباً به‌صورت مجزا و مستقل از یکدیگر تدریس می‌شوند. این جدایی می‌تواند سبب گسست در ادراک دانش‌آموزان، کاهش معناداری محتوا و تضعیف علاقه آنان به یادگیری این دو درس شود. روش پژوهش، آمیخته از نوع اکتشافی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوا و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از دبیران زبان عربی و معارف اسلامی، نقاط اشتراک محتوایی دو درس شناسایی و الگوی تدریس تلفیقی طراحی شد. در بخش کمّی، با استفاده از طرح شبه‌تجربی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل، تأثیر الگوی طراحیشده بر انگیزش یادگیری و درک مفاهیم نحوی دانش‌آموزان در نمونه‌ای ۴۰ نفری بررسی شد. یافته‌های کیفی نشان داد که مهم‌ترین نقاط اشتراک محتوایی دو درس در حوزه‌های «قواعد نحوی مرتبط با آیات و روایات»، «مفاهیم صرفی در متون دینی» و «کاربرد عملی قواعد در فهم متون معارف اسلامی» قرار دارند. یافته‌های کمّی حاکی از آن بود که آموزش با الگوی تلفیقی به‌طور معناداری موجب افزایش انگیزش یادگیری و بهبود درک مفاهیم نحوی در گروه آزمایش شده است. این پژوهش در چارچوب PCK نشان می‌دهد که تلفیق «دانش محتوایی»، «دانش تربیتی» و «دانش زبان‌آموز» می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش زبان عربی و ایجاد یادگیری معنادار کمک کند.
کلیدواژه ها
دانش آموزش محتوا (PCK)، آموزش تلفیقی، زبان عربی، معارف اسلامی، انگیزش یادگیری
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر