بررسی بازنمایی اهداف دینی، ملی و زبانی آموزش زبان عربی در کتاب عربی پایهٔ هشتم
کد مقاله : 1119-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
فاطمه کاظمی *1، محمد رضا عزیزی2، محبوبه خسروانی3
1دبیر رسمی آموزش و پرورش
2عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند
3مدرس مدعو گروه زبان انگلیسی دانشگاه بیرجند
چکیده مقاله
آموزش زبان عربی در نظام تعلیم و تربیت ایران، همواره با اهدافی چندگانه‌ همراه بوده است. با توجه به سند «برنامهٔ درسی ملی» عموماً می‌توان این اهداف را در سه حوزهٔ دینی، ملی و زبانی تعریف کرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی این اهداف در کتاب عربی پایهٔ هشتم و به روش توصیفی-تحلیلی، با رویکرد تحلیل محتوا انجام شده است. یافته‌های پژوهش در محور اهداف دینی نشان می‌دهد که کتاب رویکردی اخلاق‌مدار دارد، به طوری‌که مؤلفهٔ «ارزش‌های مذهبی» با ۱۳۶ مورد، بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده است و در مقابل، «شعائر دینی» و «وقایع مذهبی» کمترین بسامد را دارند. در محور اهداف ملی، مؤلفهٔ «میراث فرهنگی و آداب و رسوم» با ۵۸ مورد (عمدتاً اماکن و بناها) در صدر قرار دارد، اما «پیوند تمدنی و زبانی» و «میراث مکتوب» از پوشش کافی برخوردار نیستند. در محور اهداف زبانی، یافته‌ها حاکی از عدم توازن در پرورش مهارت‌های چهارگانه است. مهارت خواندن با فراوانی ۱۳۸ مورد، سیطره‌ای مطلق بر ساختار کتاب دارد و مهارت گفتاری با ۷ مورد، کمترین سهم را به خود اختصاص داده است. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد که کتاب عربی پایهٔ هشتم در انتقال مضامین دینی و ملی نسبتاً موفق عمل کرده، اما در تقویت هر چهار مهارت‌ زبانی به‌طور هم‌زمان، عملکرد خوبی نداشته و بیشتر به ابزاری برای ترجمه‌ و درک و فهم متون تبدیل شده است.
کلیدواژه ها
عربی زبان قرآن ، پایهٔ هشتم، اهداف دینی، اهداف ملی، اهداف زبانی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی