فرصت‌ها و چالش‌های کاربرد هوش مصنوعی در آموزش مهارت‌های چهارگانه زبان عربی در مدارس ایران
کد مقاله : 1124-ARCONF6 (R2)
نویسندگان
سیدمحمد فاطمی‌فر1، حمید مرتضوی *2
1دانشجوی کارشناسی، رشتۀ آموزش علوم اجتماعی، پردیس شهیدان پاکنژاد، دانشگاه فرهنگیان، استان یزد، ایران
2گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی ۸۸۹_۱۴۶۶۵ تهران، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات به‌کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در آموزش مهارت‌های خواندن، نوشتن، شنیدن و گفتن زبان عربی در مدارس ایران انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش مروری-تحلیلی است و با گردآوری و تحلیل مضمونی منابع داخلی و بین‌المللی منتشرشده در بازه سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶، فرصت‌ها و محدودیت‌های این ابزارها را در هر یک از چهار مهارت زبانی بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند ظرفیت قابل‌توجهی برای شخصی‌سازی محتوا، ارائه بازخورد آنی، افزایش فرصت‌های تمرین و کاهش اضطراب زبانی فراهم آورند؛ اما ویژگی‌های خاص زبان عربی از جمله نظام صرفی ریشه‌محور، فقدان اعراب و دوگانگی زبانی، می‌تواند محدودیت‌های فنی جدی در دقت پردازش زبان طبیعی، تشخیص گفتار و بازخورد بلاغی ایجاد کند. همچنین چالش‌های آموزشی، اخلاقی و اجرایی مانند برون‌سپاری شناختی، نگرانی‌های حریم خصوصی، شکاف دیجیتال و ضعف سواد دیجیتال معلمان شناسایی شد. بر پایه این یافته‌ها، الگویی پیشنهادی با عنوان «معلم‌محور و فناوری‌یار» ارائه شده است که در آن هوش مصنوعی نقشی مکمل و کنترل‌شده در کنار نظارت مستمر معلم ایفا می‌کند و نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی تکالیف فرایندمحور، توسعه سواد هوش مصنوعی معلمان و دانش‌آموزان و صحه‌گذاری زبانی ابزارها پیش از استفاده کلاسی تأکید دارد. بر این اساس، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش عربی باید در چارچوبی معلم‌محور و فناوری‌یار و به‌صورت مکمل انجام گیرد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، آموزش زبان عربی، مهارت‌های چهارگانه زبانی، مدارس ایران، الگوی معلم‌محور
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر