بنیان ‌های فلسفی برنامه ‌ریزی درسی آموزش زبان عربی
کد مقاله : 1125-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
حسین شمس *
استادیار گروه آموزش علوم تربیتی
چکیده مقاله
برنامه ‌ریزی درسی آموزش زبان عربی در نظام آموزشی ایران، اغلب فاقد بنیاد های فلسفی مستحکم است و طراحی آن بیشتر بر الزامات اجرایی تکیه دارد تا نگاهی عمیق به ماهیت زبان، معرفت و ارزش ‌ها. این پژوهش با هدف تبیین نقش سه رکن بنیادین فلسفه‌ ی علم یعنی هستی ‌شناسی، معرفت ‌شناسی و ارزش ‌شناسی در طراحی برنامه‌ ی درسی آموزش زبان عربی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و از نوع مطالعات نظری و تطبیقی است و با مرور نظام مند منابع معتبر داخلی و خارجی، نسبت میان این سه حوزه‌ ی فلسفی با عناصر چهارگانه ‌ی برنامه ‌ی درسی (هدف، محتوا، روش و ارزشیابی) بررسی شده است. یافته‌ ها نشان می ‌دهد که هستی شناسی، زبان عربی را موجودیتی با ابعاد زبانی، دینی و فرهنگی تعریف می ‌کند؛ معرفت ‌شناسی، بر ترکیب عقل‌ گرایی و تجربه ‌گرایی در روش ‌های یادگیری تأکید دارد و ارزش ‌شناسی، برنامه را به سوی اهداف اخلاقی، معنوی و عملی جهت ‌دهی می‌ کند. یکپارچگی این سه رکن در برنامه‌ ی درسی، به یادگیری جامع ‌تر، عمیق ‌تر و متعادل ‌تری می ‌انجامد که در آن زبان عربی نه ابزار صرف ارتباط، بلکه دریچه ‌ای به فرهنگ، تمدن و وحی الهی است. نتیجه‌ گیری می ‌شود که بازنگری در برنامه ‌های درسی آموزش زبان عربی بر اساس این رویکرد تلفیقی، می ‌تواند به ارتقای کارآمدی نظام آموزشی، افزایش انگیزه‌ ی فراگیران و تقویت پیوند دانشگاه با نیازهای فرهنگی و دینی جامعه کمک کند.
کلیدواژه ها
فلسفه‌ ی تعلیم و تربیت، برنامه‌ ریزی درسی، آموزش زبان عربی، هستی‌ شناسی، معرفت‌ شناسی، ارزش ‌شناسی
وضعیت: پذیرفته شده