تحلیل محتوای کتاب‌های عربی دوره دوم متوسطه ایران بر اساس مؤلفه‌های اخلاق دلمشغولی نل نادینگز
کد مقاله : 1129-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
حانیه صابری *
دبیر آموزش و پرورش
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب‌های «عربی، زبان قرآن» پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم دوره دوم متوسطه در رشته علوم انسانی بر اساس مؤلفه‌های اخلاق دلمشغولی نل نادینگز انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد تحلیل محتوای کمی بود. جامعه پژوهش شامل محتوای سه جلد کتاب عربی بود که به‌صورت تمام‌شماری بررسی شد. واحد تحلیل شامل متن درس‌ها، گفت‌وگوها، تصاویر، تمرین‌ها، پرسش‌ها و فعالیت‌های آموزشی بود. چارچوب تحلیل شامل چهار مؤلفه سرمشق‌دهی، گفت‌وگو، عمل و تأیید و پنج بُعد دلمشغولی نسبت به خود، دیگران، طبیعت و حیوانات، اشیا و امور مادی و اندیشه‌ها بود. داده‌ها با استفاده از فراوانی و درصد فراوانی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که از مجموع ۲۴۴ مورد شناسایی‌شده، «عمل» با ۸۶ مورد (۳۵/۱ درصد) بیشترین و «تأیید» با ۴۱ مورد (۱۶/۷ درصد) کمترین فراوانی را داشتند. همچنین، دلمشغولی نسبت به دیگران با ۱۱۴ مورد (۴۶/۷ درصد) پرتکرارترین بُعد بود؛ در حالی که دلمشغولی نسبت به اشیا و امور مادی با ۱۵ مورد (۶/۱ درصد) کمترین فراوانی را نشان داد. در مجموع، نتایج بیانگر حضور قابل توجه مؤلفه‌های اخلاق دلمشغولی در کتاب‌های مورد بررسی و در عین حال، توزیع نامتوازن آنهاست. بر این اساس، توجه بیشتر به مؤلفه تأیید و ابعاد کمتر بازنمایی‌شده اخلاق دلمشغولی در بازنگری محتوای کتاب‌های درسی ضروری به نظر می‌رسد.
کلیدواژه ها
اخلاق دلمشغولی، نل نادینگز، تحلیل محتوا، کتاب عربی، دوره دوم متوسطه، تربیت اخلاقی
وضعیت: پذیرفته شده