| هماهنگی آهنگ گفتار و چندمعنایی حروف جر در قرآن و نهج‌البلاغه: الگویی برای تدریس شنیداری-مفهومی نحو عربی |
| کد مقاله : 1157-ARCONF6 (R1) |
| نویسندگان |
|
میلاد علی‌پور گراوند *1، محمدمهدی آقاسی2، حمید متولی‌زاده نائینی3 1دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد ادبیات عربی، دانشگاه لرستان دبیر آموزش زبان عربی 2دانشجوی مقطع کارشناسی پیوسته آموزش زبان عربی، پردیس آیت الله طالقانی ره (دانشکده الهیات و معارف اسلامی) قم 3استادیار گروه آموزشی زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران(قم)، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تبیین هماهنگی میان آهنگ گفتار و چندمعنایی حروف جر در دو متن بنیادین اسلامی یعنی قرآن کریم و نهج‌البلاغه انجام شده است. حروف جر در زبان عربی از پرکاربردترین و در عین حال پیچیده‌ترین عناصر نحوی به شمار می‌روند که یک حرف واحد بسته به بافت، معانی گوناگونی پیدا می‌کند. این پژوهش نشان می‌دهد که در تلاوت قرآن و نیز در کلام امام علی (ع)، تغییرات آهنگی همچون اوج و فرود صدا، کشیدگی، وقف، و یکنواختی، نقشی کلیدی در رمزگشایی از معنای دقیق حروف جر ایفا می‌کنند. به‌گونه‌ای که میان نوع آهنگ همراه با حرف جر و معنای مورد نظر آن در بافت، هماهنگی نظام‌مندی دیده می‌شود؛ برای نمونه، آهنگ‌های اوج‌گیر معمولاً با معانی تأکیدی و استعلایی همراهند، در حالی که آهنگ‌های کاهش‌یافته یا یکنواخت، اغلب بر معانی همراهی، ظرفیت، یا وسیله دلالت دارند. این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل کیفی و با استخراج ۲۰ شاهدمثال (۱۰ نمونه از قرآن کریم و ۱۰ نمونه از نهج‌البلاغه)، به بررسی این هماهنگی پرداخته و در نهایت الگویی عملیاتی برای تدریس شنیداری-مفهومی نحو عربی طراحی کرده است. این الگو به معلمان زبان عربی پیشنهاد می‌کند که به‌جای تدریس حفظی و قاعده‌محور حروف جر، از ظرفیت آهنگ گفتار برای انتقال مفهوم بهره بگیرند تا درک دانش‌آموزان از معانی چندگانه حروف جر، عمیق‌تر و ماندگارتر شود. |
| کلیدواژه ها |
| آهنگ گفتار، حروف جر، چندمعنایی، تدریس شنیداری مفهومی، نحو عربی، قرآن و نهج‌البلاغه. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
