واکاوی راهکار نوین تسهیل آموزش « صرف فعل ماضی» در عربی پایه هفتم
کد مقاله : 1178-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
زینب رضائی کلیری1، راضیه مظفری *2
1دانشجوی کارشناسی آموزش الهیات، پردیس حضرت معصومه (س) قم، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران.
2استادیار گروه آموزش الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
زبان عربی به عنوان زبان متون دینی، جایگاه محوری در آموزش رسمی کشور دارد؛ با این حال، شیوه‌های سنتی تدریس قواعد اغلب با کاهش انگیزه و انفعال فراگیران همراه است. یکی از اساسی‌ترین مباحث کتاب عربی پایه هفتم، صرف ۱۴ صیغه فعل ماضی است که مواجهه نخستین دانش‌آموزان با آن معمولاً به دلیل اتکا به جدول‌های انتزاعی و حفظیات طوطی‌وار، به سردرگمی شناختی، ترس از امتحان و افت اعتمادبه‌نفس می‌انجامد. سوال بنیادین پژوهش پیش‌رو این است که راهکار نوین تسهیل آموزش«صرف فعل ماضی» در عربی پایه هفتم چیست؟ این پژوهش با رویکرد اقدام‌پژوهی و در چهار گام تشخیص مسئله، طراحی، اجرا و ارزیابی نهایی بر روی یک دانش‌آموز پایه هفتم به اجرا درآمد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جایگزینی روش‌های حفظی با رویکرد تجسمی «دست و بندهای انگشت» همراه با کارت‌های آموزشی گام‌به‌گام، چالش‌های انتزاعی صرف فعل ماضی را برطرف می‌سازد. تبدیل جدول سنتی به نقشه‌ای چندحسی با تفکیک رنگی قلمروها (غائب، مخاطب و متکلم)، موجب کاهش بار شناختی و تسریع بازیابی اطلاعات در ذهن فراگیر شد. برجسته‌ترین دستاورد این اقدام‌پژوهی، شکل‌گیری مهارت «خوداصلاحی» و توانایی بازبینی مستقل اشتباهات صرفی بدون کمک معلم بود. همچنین کسب نمره کامل در پس‌آزمون، رفع اضطراب ناشی از امتحانات و ارتقای اعتمادبه‌نفس دانش‌آموز اثبات کرد که پیوند نشانه‌های دیداری و لمسی دست، یادگیری قواعد عربی را از حالت طوطی‌وار به مهارتی عینی، ماندگار و لذت‌بخش ارتقا می‌دهد.
کلیدواژه ها
صرف فعل ماضی، روش دست و بندهای انگشت، اقدام‌پژوهی، زبان عربی پایه هفتم، خوداصلاحی.
وضعیت: پذیرفته شده