| چالش‌های معادل‌یابی زمان فعل در زبان فارسی و عربی: با رویکرد زبانشناسی مقابله‌ای |
| کد مقاله : 1181-ARCONF6 (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد فقیری * گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و زبان‌های خارجی شهید مفتح، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 56441-888 تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| زبان فارسی و عربی، با وجود تعامل تاریخی و گسترده، در نظام فعل و شیوه بیان روابط زمانی، تفاوت‌های ساختاری، معنایی و کاربردی قابل‌توجهی دارند که می‌تواند در آموزش، ترجمه و معادل‌یابی موجب دشواری در تشخیص و انتقال دقیق مفاهیم زمانی شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی نظام زمان‌های فعلی در زبان فارسی و عربی و شناسایی چالش‌های معادل‌یابی آنها با رویکرد زبانشناسی مقابله‌ای انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، ساخت‌ها و کاربردهای زمانی فعل در دو زبان را در سه سطح ساختاری، معنایی و کاربردی بررسی کرده است. داده‌ها از منابع دستور زبان فارسی و عربی و مطالعات زبان‌شناختی مرتبط با نظام فعل و زمان استخراج و به‌صورت مقابله‌ای تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که دو زبان از نظر تعداد و نحوه صورت‌بندی صیغه‌ها، تمایزهای شخصی، شمار و جنس، شیوه ساخت زمان‌ها و دامنه کاربرد آنها تفاوت‌های اساسی دارند. همچنین، برخی ساخت‌های زمانی فارسی فاقد معادل ساختاری مستقیم در عربی‌اند و معادل‌یابی آنها به ساخت‌های دیگر یا عناصر واژگانی و بافتی نیاز دارد. بررسی زمان‌های سه‌گانه نیز نشان می‌دهد که میان صورت دستوری و معنای زمانی رابطه‌ای یک‌به‌یک برقرار نیست و یک ساخت فعلی می‌تواند در بافت‌های مختلف، کارکردهای زمانی متفاوتی داشته باشد. بر این اساس، معادل‌یابی زمان‌های فعلی فارسی و عربی را می‌توان در قالب هم‌ارزی ساختاری، هم‌ارزی غیرمستقیم و ناهم‌ارزی ساختاری با قابلیت انتقال معنایی تبیین کرد. نتایج پژوهش می‌تواند در آموزش زبان عربی به فارسی‌زبانان، ترجمه میان دو زبان و تدوین منابع آموزشی و دستورهای تطبیقی کاربرد داشته باشد. |
| کلیدواژه ها |
| زبانشناسی مقابله‌ای، دستور تطبیقی، زبان فارسی، زبان عربی، زمان فعل، معادل‌یابی، هم‌ارزی زبانی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
