تحلیل ساختاری و کارکردی آموزش زبان عربی در حوزه‌های علمیه: مطالعه تطبیقی رویکرد سنتی و رویکرد مهارت‌زبانی
کد مقاله : 1185-ARCONF6 (R2)
نویسندگان
رحمان زارع *، علی پیرهادی
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی
چکیده مقاله
آموزش زبان عربی در نظام آموزشی حوزه‌های علمیه از گذشته کانون توجه و محل مباحثات علمی فراوان بوده است. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و اسنادی کتابخانه‌ای به تبیینِ ساختاری و کارکردی دو رویکردِ مطرح در این عرصه می‌پردازد: رویکرد سنتیِ با تکیه بر متن و قواعد دستور زبانی که بر تحلیل صوری قواعد و فهم نص تأکید دارد، و رویکرد ناقدانِ روش سنتیِ که مهارتِ مکالمه و قدرت زبانی را اولویتِ خود می‌دانند. در این راستا، با تکیه بر مفهوم کلیدی «زبان موضوع» و تبیین تفاوت آن با «زبان ابزار»، مبانی هر دو دیدگاه با ارجاع به منابعِ تراث اسلامی و نظریه‌های نوینِ زبان‌شناسیِ کاربردی (نظیر نظریه درونداد کراشن، توانش ارتباطی هایمز و کنیل و سوین) بررسی شده است. این پژوهش نشان می‌دهد که هر یک از دو رویکرد دارای قوت‌ها و محدودیت‌های خاص خود هستند و اصرار بر هر یک از آن‌ها به‌طور انحصاری، نظام آموزشی را با چالش مواجه می‌کند. در نهایت، الگوی تلفیقی در قالب سه سطح مقدماتی، میانی و پیشرفته برای ساختاردهی مجدد به این نظام آموزشی پیشنهاد گردیده است.
کلیدواژه ها
آموزش زبان عربی، حوزه‌های علمیه، زبان موضوع، صرف و نحو، مهارت زبانی
وضعیت: پذیرفته شده