روند تحول سطوح شناختی سؤالات امتحانات نهایی عربی دوازدهم (۱۴۰۱-۱۴۰۵) بر اساس طبقه‌بندی تجدیدنظرشده بلوم
کد مقاله : 1194-ARCONF6 (R1)
نویسندگان
مجید محمدی بایزیدی *
عضو هیأت علمی گروه آموزش زبان و ادبیات عرب دانشگاه فرهنگیان تهران ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، واکاوی روند تحول سطوح شناختی و توزیع بارم سؤالات امتحانات نهایی خردادماه درس عربی پایه دوازدهم در رشته‌های ادبیات و علوم انسانی، ریاضی فیزیک و علوم تجربی طی سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۵ بر اساس بعد فرایند شناختی در طبقه‌بندی تجدیدنظرشده بلوم است. این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد کمّی به روش تحلیل محتوای استنتاجی انجام پذیرفت. جامعه آماری شامل ۱۰ نسخه امتحان نهایی خردادماه بود که به ‌صورت تمام‌شماری مورد تحلیل قرار گرفت. پایایی کدگذاری با ضریب کاپای کوهن 0.48 در سطح توافق متوسط تأیید شد. یافته‌ها نشان داد اگرچه سهم سطوح پایین شناختی (به‌یادآوردن، فهمیدن و به‌کاربستن) همچنان غالب است، ولی روند تحولات حاکی از حرکت تدریجی به سمت سطوح بالاتر است. سهم سطح فهمیدن در رشته انسانی در سال ۱۴۰۱ با سهم ۵۵٪ به عنوان غالب‌ترین سطح شناختی آزمون در رشته‌های مورد بررسی با کاهش چشمگیر به ۲6.3٪ در علوم انسانی و 27.5% در ریاضی و تجربی رسیده است و در مقابل، سطح به‌کاربستن روندی صعودی داشت و در سال ۱۴۰۵ به سطح غالب آزمون تبدیل شد. سطح تحلیل‌کردن رشد پایدار اما محدودی داشت. نتایج حاکی از آن است که آزمون‌های نهایی عربی دوازدهم در مسیر مفهومی‌ترشدن تدریجی گام برداشته‌اند، اما این حرکت عمدتاً از طریق کاهش سطح فهمیدن و افزایش سطح به‌کاربستن، نه از طریق ارتقای سطوح عالی شناختی محقق شده است؛ به همین دلیل در هیچ ‌یک از سال‌ها، سؤالی در سطوح ارزیابی‌کردن و آفریدن طراحی نشده است که دلیل آن به محدودیت‌های ساختاری کتاب درسی و سیاست‌های طراحی سؤال برمی‌گردد
کلیدواژه ها
امتحان نهایی، عربی پایه دوازدهم، طبقه‌بندی تجدیدنظرشده بلوم، سطوح شناختی، مفهومی‌شدن
وضعیت: پذیرفته شده