| ارزیابی تعادل مؤلفه‌های هویتی در کتابهای عربی دوره دوم متوسطه با تأکید بر مهارتهای ایرانی- اسلامی |
| کد مقاله : 1195-ARCONF6 (R1) |
| نویسندگان |
|
عاطفه اسفرتوبان *1، الهام قربانی2 1آموزگار 2مدیر گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل |
| چکیده مقاله |
| کتابهای درسی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی برنامه‌ی درسی، نقشی بنیادین در انتقال دانش، تقویت هویت فرهنگی و دینی و پرورش مهارتهای زیستی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند؛ ازاین‌رو، سنجش چگونگی بازنمایی مؤلفه‌های هویت‌ساز در آن‌ها، ضرورتی انکارناپذیر در ارزشیابی آموزشی به‌شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتابهای عربی دوره دوم متوسطه از منظر میزان و چگونگی بازنمایی مؤلفه‌های مهارتهای ایرانی- اسلامی انجام شد. این مطالعه کاربردی و به‌روش توصیفی با رویکرد تحلیل محتوای کمی صورت گرفت. جامعه آماری، تمامی کتابهای عربی دوره دوم بوده که به‌شیوه سرشماری بررسی شدند. داده‌ها بر اساس چارچوب مؤلفه‌های مهارتهای ایرانی- اسلامی (آداب و رسوم، پرچم، پول ایرانی، تاریخ، دفاع مقدس،زبان، سرزمین ایران، میراث مادی،نخبگان ملی و هنر) گردآوری و با استفاده از شاخص‌های فراوانی و درصد فراوانی تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه دین در هر سه کتاب بیشترین بسامد را دارد و پس از آن، مؤلفه‌های زبان فارسی، آداب و رسوم، هنر و سرزمین ایران در اولویت‌های بعدی جای گرفته‌اند. در سوی مقابل، مؤلفه‌هایی نظیر نخبگان ملی، دفاع مقدس و پول کمترین بازنمایی را داشته‌اند که حکایت از نابرابری آشکار در پوشش ابعاد گوناگون مهارتهای ایرانی–اسلامی دارد. پژوهش نشان داد که کتابهای عربی اگرچه بخشی از اهداف تربیتی را محقق ساخته، اما ظرفیت کامل خود را برای تقویت همه ابعاد مهارتهای ایرانی–اسلامی به کار نگرفته‌اند. دستاوردهای این پژوهش می‌تواند برای برنامه‌ریزان درسی، مؤلفان آموزشی و سیاست‌گذاران نظام تعلیم و تربیت در راستای اصلاح و غنی‌سازی محتوای کتابهای درسی راهگشا باشد. |
| کلیدواژه ها |
| کتابهای درسی عربی، دوره متوسطه دوم، تحلیل محتوا، مهارتهای ایرانی- اسلامی، بازنمایی هویت. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
